2018/076 En/of-bankrekening sta in de weg bij kwijtschelding belastingen mantelzorger?

Een vrouw klaagt erover dat de Belastingsamenwerking Gemeenten (BsGW) haar verzoek om kwijtschelding van lokale belastingen heeft afgewezen. De en/of rekening die zij samen met haar zieke moeder heeft geopend wordt namelijk meegeteld als haar vermogen. De Nationale ombudsman vindt dit niet terecht omdat hier geen sprake is van een gezamenlijke huishouding. Het is pure noodzaak want haar moeder kan niet meer goed voor zichzelf zorgen. De BsGW is het met de ombudsman eens en beoordeelt de aanvraag opnieuw. De lokale belastingen worden alsnog kwijtgescholden. De BsGW past ook de werkinstructie aan om soortgelijke toekomstige gevallen te voorkomen.

Instantie: Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen te Roermond

Klacht:

verzoek om kwijtschelding van lokale belastingen over 2017 afgewezen

Oordeel: gegrond

Verzoekster komt al een aantal jaren in aanmerking voor kwijtschelding van de lokale belastingen. Dan wordt haar moeder erg ziek. Verzoekster opent een en/of-rekening op naam van haar moeder en haarzelf, zodat zij de financiën voor haar moeder kan behartigen. De en/of-rekening bevat het pensioen van haar moeder en de uitgaven die voor haar moeten worden gedaan. Als verzoekster haar aanvraag voor kwijtschelding indient, krijgt zij een afwijzing. Door de en/of-rekening heeft zij een te hoog bedrag aan vermogen. Een en/of-rekening telt doorgaans mee als vermogen. Beide personen kunnen immers vrijelijk beschikken over de gelden op de en/of-rekening. Is er geen sprake van een gezamenlijke huishouding en is de en/of-rekening ingesteld vanwege noodzakelijke of wenselijke hulp bij andermans financiën, dan ziet de Nationale ombudsman de noodzaak van een nadere afweging. Kan betrokkene aantonen, dat de en/of-rekening uitsluitend bestaat uit inkomsten van en uitgaven voor of in verband met de andere tenaamgestelde, dan vindt de Nationale ombudsman het niet terecht dat bij de beoordeling van een kwijtscheldingsverzoek de en/of-rekening meetelt als vermogen.

De Nationale ombudsman neemt contact op met de instantie. De Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (de BsGW) is het met de Nationale ombudsman eens en beoordeelt de aanvraag opnieuw. Gelet op de omstandigheden telt de en/of-rekening van verzoekster en haar moeder niet mee als vermogen. De BsGW kent verzoekster alsnog kwijtschelding toe. Ook heeft de BsGW deze nadere afweging bij kwijtschelding in een werkinstructie opgenomen, zodat haar medewerkers het ook bij toekomstige vergelijkbare zaken toepassen.

Wat is de klacht?

Verzoekster vraagt de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (verder de BsGW) om kwijtschelding van de lokale belastingen over het jaar 2017. De BsGW wijst het verzoek af, vanwege vermogen op de bankrekening. Bij de berekening van het vermogen heeft de BsGW de gelden op de en/of-bankrekening van verzoekster en haar moeder betrokken. Verzoekster dient bij de BsGW administratief beroep in tegen de afwijzing van haar aanvraag. De BsGW handhaaft haar standpunt om geen kwijtschelding toe te kennen vanwege vermogen op de bankrekening.

Verzoekster klaagt er over dat de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen het verzoek om kwijtschelding van lokale belastingen over 2017 heeft afgewezen. Zij is het er niet mee eens, dat de en/of-rekening op naam van haar en haar moeder meetelt als vermogen.

Een toelichting van verzoekster

Verzoekster vertelt ons dat de BsGW haar vanwege haar financiële situatie de voorgaande jaren altijd kwijtschelding heeft verleend. In 2017 is de moeder van verzoekster ernstig ziek geworden. Kort na een hartaanval in mei 2017 krijgt zij een herseninfarct. Als gevolg daarvan kan zij nog maar moeizaam spreken en niet meer lezen of schrijven. De moeder wordt opgenomen in een verzorgingshuis. Om de financiën van haar moeder te kunnen behartigen zet verzoekster met instemming van haar moeder haar bankrekening op beider naam, een zogenaamde en/of-bankrekening. Op die bankrekening ontvangt de moeder haar AOW-uitkering en een klein pensioen. Van de bankrekening betaalt verzoekster enkel de uitgaven voor haar moeder, waaronder een flink maandelijks bedrag aan kosten voor verblijf in het verzorgingstehuis.

Verzoekster overweegt de mogelijkheid om in plaats van een en/of-rekening een machtiging te regelen. Haar moeder is echter niet meer goed in staat om een machtiging te verlenen. Een nadeel is verder dat bij een onverwacht levenseinde met een machtiging geen betalingen meer kunnen worden verricht, zoals aan het verzorgingstehuis. Verzoekster wil daarom de en/of-bankrekening met haar moeder handhaven.

Wat vindt de Nationale ombudsman van de klacht van verzoekster?

De en/of-rekening is vermogen
Om te bepalen of iemand recht heeft op kwijtschelding, kijkt de instantie (ook) naar hoeveel vermogen iemand heeft. Onder vermogen wordt verstaan de waarde in het economische verkeer van de bezittingen van de betrokkene en zijn echtgenoot of partner.

Het is normaal dat een en/of-bankrekening meetelt als vermogen. Beide personen op wiens naam de rekening staat kunnen immers vrijelijk beschikken over het geld op de en/of-rekening.

Maar soms is een nadere afweging nodig
Is er geen sprake van een gezamenlijke huishouding en is de en/of-rekening ingesteld vanwege noodzakelijke of wenselijke hulp bij andermans financiën, dan vindt de Nationale ombudsman een nadere afweging nodig. Kan betrokkene aantonen dat de en/of-rekening uitsluitend bestaat uit inkomsten van en uitgaven voor de ander, dan vindt de Nationale ombudsman het niet redelijk om de rekening mee te tellen als vermogen. Het kan niet de bedoeling zijn dat een mantelzorger door op deze manier (financiële) hulp te verlenen geen kwijtschelding meer krijgt en misschien daardoor zelf in financiële problemen komt.

Verzoekster heeft de en/of-rekening geopend, omdat haar moeder niet meer in staat is zelf voor haar financiën zorg te dragen. Verzoekster kan met bankafschriften aantonen, dat de rekening alleen wordt gebruikt voor de inkomsten en uitgaven van haar moeder.

INTERVENTIE
De Nationale ombudsman legt de zaak van verzoekster daarom voor aan de BsGW. Hij vraagt de BsGW om haar standpunt te heroverwegen en verwijst naar de bijzondereomstandigheden.

Reactie van de BsGW
De BsGW is het eens met het standpunt van de Nationale ombudsman. De BsGW beoordeelt de aanvraag van verzoekster opnieuw en beslist gelet op de omstandigheden om alsnog tot kwijtschelding over te gaan. De en/of-rekening op naam van verzoekster en haar moeder telt niet meer mee als vermogen. Verzoekster is tevreden met deze uitkomst.

De BsGW wil dat haar medewerkers voortaan een nadere afweging maken bij en/of-rekeningen, waar de aanvrager de bankzaken regelt voor de andere rekeninghouder. Zij stelt daarom een werkinstructie op voor vergelijkbare situaties. Een deel van de werkinstructie luidt als volgt:

"Hier dient maatwerk te worden geleverd. BsGW vraagt een aantal gegevens bij de klant/aanvrager op.
1. Belastingaangifte opvragen (check op welke naam vermogen gesteld is)
2. Bankafschriften en/of rekening opvragen (controleren op e.v.t. bijdrage saldo van belastingschuldige)
3. Bij onduidelijkheden wordt contact opgenomen met de klant/aanvrager.
Op basis van de verstrekte gegevens wordt de kwijtschelding beoordeeld. Bij het berekenen van het vermogen dienen de wettelijke normen aangehouden te worden."

Conclusie

De Nationale ombudsman onderschrijft van harte het standpunt van de BsGW om in deze situatie de en/of-rekening niet mee te rekenen als vermogen. Het opstellen van een werkinstructie door de BsGW voor haar medewerkers, om bij toekomstige vergelijkbare situaties eenzelfde nadere afweging te maken, juicht de Nationale ombudsman toe.

De Nationale ombudsman,

Reinier van Zutphen

Publicatiedatum
Rapportnummer
2018/076