2018/065 Een valse start: een onderzoek naar behoorlijke inburgering

Onderzoek uit eigen beweging naar behoorlijke inburgering. De overheid maakt het inburgeraars moeilijk om mee te doen in de samenleving. Inburgeraars moeten aan allerlei eisen voldoen om in te burgeren en moeten tegelijkertijd hun leven op de rit krijgen in het land dat ze niet kennen en waar ze de taal niet spreken. De focus van de ombudsman is uitdrukkelijk het perspectief van de inburgeraar: wat mogen zij van de overheid verwachten waar het gaat om inburgering?

De Nationale ombudsman vindt het positief dat er op dit moment zo veel aandacht is voor verbetering van het inburgeringtraject. De ombudsman is te spreken over de inzet van de minister van SZW om tot een stelsel te komen, waarbij meer ruimte moet zijn voor maatwerk en begeleiding van de inburgeraar. Ondanks deze positieve ontwikkelingen, is de ombudsman er niet gerust op dat een stelselwijziging alleen zal leiden tot een substantiële en voor inburgeraars voelbare verbetering. Dat baseert hij allereerst op de aard van de klachten die hij de afgelopen jaren ontving over inburgering. Die zien namelijk niet alleen op problemen die rechtstreeks voortvloeien uit het stelsel, zoals het niet op tijd kunnen voldoen aan de inburgeringseis, maar gaan evenzeer over een gebrek aan behoorlijke dienstverlening door betrokken overheidsinstanties. Daarnaast baseert de ombudsman zich op zijn ervaringen met andere grote stelselwijzingen zoals ook de recente decentralisatie in het sociale domein en de implicaties daarvan voor de burger.

Het doel van deze publicatie is inzicht te geven in wat behoorlijke inburgering inhoudt. Nu het algemene kader voor de stelselherziening is gegeven en de minister van SZW bezig is zijn plannen nader uit te werken, vindt de ombudsman het belangrijk om op dit moment vanuit ombudsperspectief aandachtspunten en handvatten voor de uitvoeringspraktijk naar voren te brengen. De focus van de ombudsman daarbij is uitdrukkelijk het perspectief van de inburgeraar: wat mogen zij van de overheid verwachten waar het gaat om inburgering?

Met zijn visie op inburgering en de ervaringen van inburgeraars en hulpverleners hoopt de ombudsman een bijdrage te leveren aan een behoorlijk inburgeringstraject voor alle nieuwkomers, nu en in de toekomst. Het rapport richt zich primair op de minister van SZW als verantwoordelijk bewindspersoon voor het inburgeringsstelsel. Daarnaast wil de ombudsman met dit rapport ook gemeenten, DUO en andere betrokken (overheids)instanties en ambtenaren inspireren voor het geven van een goede start aan inburgeraars.

Publicatiedatum
Rapportnummer
2018/065