Financieel kwetsbaren dupe van ongewenste effecten regels

Foto met witte pijlen die naar links wijzen en een grote gele pijl die naar rechts wijst

Wet- en regelgeving heeft in bepaalde situaties ongewenste gevolgen voor financieel kwetsbare gezinnen. Hierdoor neemt het risico op armoede en schulden voor hen verder toe. De Nationale ombudsman -Reinier van Zutphen- krijgt hierover met enige regelmaat klachten. De gevallen waar het om gaat, heeft de Nationale ombudsman per brief gesignaleerd bij verantwoordelijk minister Blok en staatssecretaris Klijnsma. Hij vraagt hun dringend de genoemde knelpunten zo snel mogelijk weg te nemen.

De Nationale ombudsman noemt in zijn brieven in totaal vier situaties waarin regels onbedoelde en onredelijke nadelige gevolgen hebben voor financieel kwetsbare burgers. Eén daarvan betreft bijvoorbeeld de situatie waarin twee echtgenoten een minimuminkomen uit bijstand hebben en maximale toeslagen ontvangen. Halverwege 2013 gaat de man elders wonen, vindt werk en zijn inkomen stijgt aanzienlijk. Enkele jaren later ontvangt de vrouw een flinke terugvordering voor zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. Oorzaak: het hogere inkomen van haar ex zorgt ervoor dat het gezamenlijk toetsingskomen 2013 hoger uitvalt dan verwacht. De vrouw moet een deel van de toeslagen 2013 terugbetalen terwijl zij dat jaar een minimuminkomen had en niet profiteerde van het hogere inkomen van haar ex.

Aanpassen of afwijken

'Het is niet altijd mogelijk voor de wetgever van te voren alle effecten van wet- en regelgeving te voorzien' aldus Van Zutphen. 'Blijkt echter dat een regeling in praktijk leidt tot schrijnende gevallen of onredelijke hardheid, dan moet de overheid bereid zijn de regeling aan te passen of de uitvoerende instantie de ruimte geven van de regel af te wijken. Gebeurt dat niet, dan blijft de burger de dupe van deze ongewenste effecten.'

De Nationale ombudsman verwacht voor half januari een reactie van minister Blok en staatssecretaris Klijnsma op zijn brieven.