Transparantie
De overheid is open, duidelijk en voorspelbaar over wat ze doet en waarom.
Een man koopt een kavel van de overheid. Hij vraagt de overheid om in het koopcontract een clausule op te nemen dat als grond aan anderen tegen een lagere prijs wordt aangeboden, hij daarvoor gecompenseerd wordt. De reden van zijn vraag is dat de woningmarkt in de gemeente verstoord is door de gevolgen van gaswinning. De overheid geeft aan dat zo'n clausule niet nodig is omdat de prijzen vastliggen. Later hoort de man dat andere vergelijkbare kavels in dezelfde periode met korting zijn verkocht. Als hij navraag doet, krijgt hij geen concrete informatie uit privacyoverwegingen. De ombudsman vindt dat de overheid de burger beter had moeten informeren en behulpzamer had kunnen zijn. De overheid kon de burger laten weten dat hij een verzoek om korting kon indienen in plaats van een verzoek om een clausule in het koopcontract. In de praktijk komt dit namelijk op hetzelfde neer. Nu dit niet is gebeurd, handelde de overheid in strijd met het vereiste van transparantie.
Bron: rapport "Handelt gemeente Eemsdelta transparant bij verkoop van kavel?"
De overheid zorgt ervoor dat haar handelingen controleerbaar en begrijpelijk zijn voor de burger. Dat vereist een open houding. Ze moet inzicht bieden in waarom ze handelt en hoe ze tot beslissingen komt. Ook bij beslissingen die door algoritmes gegenereerd zijn, moet de overheid altijd inzicht kunnen geven in hoe ze tot een beslissing komt. Zie ook het behoorlijkheidsvereiste goede informatieverstrekking. Bij procedures die tot beslissingen leiden die individuele burgers raken, geeft ze die burgers specifieke informatie over hoe de beslissing tot stand is gekomen. Transparantie is extra van belang naarmate de burger ernstiger geraakt wordt of het handelen ingewikkeld is te doorgronden. Dit is bijvoorbeeld het geval als de overheid gebruik maakt van complexe algoritmes voor handhaving. Zie ook het behoorlijkheidsvereiste goede motivering.
Beoordeel je klacht met de checklist
Ontdek welke behoorlijkheidsvereisten belangrijk zijn voor jouw klacht door het beantwoorden van een paar vragen.
Start de checklist