Update Ombudsagenda 2020: Van kwetsbare jongeren in Caribisch Nederland tot veteranen in detentie, de energietransitie en knelpunten rondom zorg en ondersteuning

Nieuwsbericht
Visual ombudsagenda 2020

De Nationale ombudsman, Kinderombudsman en Veteranenombudsman richten het vizier in 2020 onder andere op armoede en schulden onder kwetsbare jongeren in Caribisch Nederland, op veteranen in detentie en de behandelingsduur van schaderegelingen bij Defensie. Maar ook het betrekken van (chronisch) zieke kinderen en jongeren bij hun medische behandeling en inburgering zijn belangrijke onderwerpen voor de ombudsmannen in 2020. De ombudsagenda van 2020 wordt tussentijds vernieuwd op basis van recente ontwikkelingen. Zo heeft de coronacrisis grote effecten op het leven van burgers.

Nieuw toegevoegd op de agenda is een onderzoek naar de knelpunten die Caribische studenten ervaren als zij in Nederland studeren. Daarnaast brengt de ombudsman in de tweede helft van 2020 de vluchtelingenproblematiek op Bonaire in kaart. In de projecten die al gepland waren, nemen de ombudsmannen ook de gevolgen van de coronacrisis mee. Het onderzoek naar de toegang tot de Wet schuldsanering natuurlijke personen en het onderzoek naar de informatievoorziening rondom strafbeschikkingen en sepots zijn beiden in de eerste helft van 2020 gepubliceerd. Gezien de ontwikkelingen tijdens de coronacrisis rond huisvesting aan dak- en thuislozen, hebben de Nationale ombudsman en Kinderombudsman in vervolg op hun eerdere zorgenbrief over zelfredzame daklozen, op 5 juni 2020 een gezamenlijke brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer gepubliceerd.

Wat staat er op de Ombudsagenda in 2020?

Fundamentele rechten

  • Migratie internationaal:
    • samenwerking met de Griekse en Baskische ombudsman op onderwerpen als: inburgering, de registratie en behandeling van asielverzoeken en de positie van alleenstaande minderjarige asielzoekers. In de loop van 2020 wordt bepaald hoe deze onderzoeken worden afgerond.
    • In de tweede helft van 2020 brengt de ombudsman de vluchtelingenproblematiek op Bonaire in kaart.
    • De situatie van vluchtelingen en hun schrijnende verblijfsomstandigheden in Griekenland: de ombudsman volgt in 2020 met name de inzet en betrokkenheid van de Nederlandse instanties werkzaam in de Griekse vluchtelingenkampen en.de opgevoerde grenscontroles aan de buitengrenzen van het Schengengebied (Frontex).
  • Inburgering: uit recente gesprekken met inburgeraars en gemeenten blijkt dat huidige en toekomstige inburgeraars nog niet op dezelfde manier behoorlijk kunnen inburgeren. In vervolg op het onderzoek "Een valse start" riep de ombudsman de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) op 25 juni 2020 daarom nogmaals op om ervoor te zorgen dat gemeenten en andere uitvoeringsinstanties ook voor deze groep een persoonsgerichte aanpak bieden..
  • Het beste besluit voor het kind: na de lancering van de handreiking eind 2019, is een begin gemaakt met pilots in verschillende jeugdzorgorganisaties. De uitkomst van deze pilots zal nader vormkrijgen in 2020, als onderdeel van het project van de Kinderombudsman.
  • Woonwagenstandplaatsen: in de tweede helft van 2020 beraadt de ombudsman zich op een volgende stap.
  • Klachtbehandeling bij etnisch profileren: dit onderzoek is voorzien in het derde kwartaal van 2020.
  • Toegang tot recht, het onderzoek naar de informatievoorziening rondom strafbeschikkingen en sepots is gepubliceerd op 7 mei 2020.  

Participatie en invloed

  • Informatieverstrekking rondom vergunningverlening: in vervolg op het onderzoek "Informeren =publiceren?" volgt de ombudsman een jaar lang verschillende overheidsinstanties.
  • Mijn zorg, mijn zaak: dit is een onderzoek van de Kinderombudsman naar het betrekken van (chronisch) zieke kinderen en jongeren bij hun medische behandeling, voorzien tweede helft 2020.
  • Participatie bij infrastructurele projecten: in 2019 is het onderzoek met randvoorwaarden gepubliceerd. Ook in 2020 vraagt de ombudsman aandacht voor het belang van de geformuleerde randvoorwaarden.

Toegang tot voorzieningen

  • Knelpunten bij de toegang tot, kwaliteit en kosten van zorg en ondersteuning. Het vervolg op de onderzoeken "Zorgen voor burgers" en "Borg de zorg" naar de knelpunten die burgers bij het verkrijgen van zorg en ondersteuning ervaren, is voorzien in de tweede helft van 2020.
  • 18-/18+ bij statushouders: dit project start in het tweede kwartaal 2020.
  • Zelfredzame adreslozen: gezien de ontwikkelingen tijdens de coronacrisis rond huisvesting aan dak- en thuislozen, hebben de Nationale ombudsman en Kinderombudsman in vervolg op hun eerdere zorgenbrief van 29 maart 2019, op 5 juni 2020 een gezamenlijke brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer gepubliceerd.  
  • Evaluatie Passend Onderwijs: de afronding van dit project is voorzien in de tweede helft 2020.
  • Onderzoek naar (behandelingsduur) Schaderegelingen Defensie is voorzien vierde kwartaal 2020.
  • Veteranen in detentie (toegang tot zorg en reclassering): dit is een project van de Veteranenombudsman samen met Nationale ombudsman. Het wordt afgerond eind 2020.

Armoede

  • Schuldhulpaanvragen en werkende armen: klachten over schuldhulpaanvragen en van werkende armen monitort de ombudsman vanaf de zomer 2020 nauwlettend. Op basis van deze  signalen worden vervolgstappen bepaald.
  • Armoede in Caribisch Nederland: een gezamenlijk onderzoek van de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman naar jongvolwassenen (verwachte publicatie na de zomer 2020) en alleenstaande ouders en hun kinderen (afhankelijk van Corona gepland voor de tweede helft van 2020).
  • Knelpunten die Caribisch studenten ervaren als zij in Nederland studeren: de ombudsman is in het voorjaar van 2020 een onderzoek gestart n.a.v. zorgwekkende signalen. Afronding is eind 2020 voorzien.
  • Huisvesting- en dakloosheidsproblemen: dit is een project van de Kinderombudsman dat het vierde kwartaal 2020 wordt afgerond.
  • Dalende instroom in de WSNP: het onderzoek "Hindernisbaan zonder finish" is op 11 juni 2020 gepubliceerd.

Leefbaarheid

  • Energietransitie: wat mogen burgers van de overheid verwachten? De verkenning naar het antwoord op die vraag loopt gedurende heel 2020.
  • Omgevingswet, in 2020 en 2021 richt de ombudsman zich op de vraag of de overheid toegankelijk is voor alle burgers.
  • Gevolgen van gaswinning in Groningen, dit volgt de ombudsman doorlopend.