Fundamentele rechten

Op deze pagina

    IVisual poppetje met weegschaaln een rechtsstaat moet de overheid zich aan de wet houden en vrijheden en rechten van burgers niet zomaar beperken of afpakken. De Nationale ombudsman krijgt regelmatig klachten over het recht op veiligheid en vrijheid of het gebruik van geweld door overheidsinstanties zoals bijv. politie.

     

    Op de agenda in 2020

    Migratie internationaal

    De migratie- en vluchtelingenproblematiek blijft hoog op de internationale agenda staan. Zo werkt de Nationale ombudsman ook in 2020 samen met de Griekse en Baskische ombudsman op het gebied van migratieonderwerpen, zoals de registratie en behandeling van asielverzoeken en de positie van alleenstaande minderjarige asielzoekers.

    In mei 2020 wordt dit project afgerond. Daarna brengt de ombudsman de vluchtelingenproblematiek op Caribisch Nederland in kaart.

    Inburgering

    In het Inburgeringsonderzoek ‘Een valse start’ (oktober 2018) heeft de Nationale ombudsman de overheid opgeroepen om zijn uitgangspunten voor behoorlijke inburgering in de praktijk te brengen. Zo moet de overheid starten met het bieden van maatwerk. Is de basis op orde, voorziet de overheid in basale behoeften, zoals huisvesting, een uitkering, verzekering? Krijgen inburgeraars de informatie die ze moeten hebben? Leert de overheid van de klachtbehandeling? En zien de overheid het benaderen van inburgeraars als een duurzame investering? 

    De ombudsman start een vervolgonderzoek om te kijken of de overheid - gemeenten, het departement en ambtenaren - hier gehoor aan heeft gegeven.

    Het beste besluit voor het kind

    De Kinderombudsman waakt ervoor dat kinderrechten in Nederland worden nageleefd. Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind speelt hierbij een belangrijke rol. Artikel 3 van dit verdrag betreft het belang van het kind: deze moet bij besluitvorming omtrent kinderen altijd vooropgesteld worden. Bij dit meerjarenproject worden professionals en beleidsmakers hierbij ondersteund. De Kinderombudsman heeft daarvoor een handreiking opgesteld.

    Op 19 november 2019 is de handreiking gelanceerd en is er een begin gemaakt met pilots in verschillende jeugdzorgorganisaties. De uitkomst van deze pilots zal in 2020 het project nader vormgeven. Ook brengt de Kinderombudsman de handreiking verder onder de aandacht bij iedereen die beslissingen neemt die invloed hebben op de toekomst van een kind.

    Woonwagenstandplaatsen

    Woonwagenbewoners hebben een eigen culturele identiteit, die beschermd moet worden. Daar zijn voldoende standplaatsen voor nodig, zodat woonwagenbewoners volgens hun traditie en culturele identiteit kunnen leven.

    Op 17 mei 2017 heeft de Nationale ombudsman het rapport 'Woonwagenbewoner zoekt standplaats' uitgebracht. Sindsdien vraagt de ombudsman op verschillende manieren aandacht voor het belang van een behoorlijk standplaatsenbeleid voor woonwagenbewoners.  

    In de eerste helft van 2020 gaat de Nationale ombudsman met burgemeesters en de minister van BZK tijdens een rondetafelbijeenkomst in gesprek over woonwagenbeleid en ondermijning. Als er gesprekken plaatsvinden waar kinderen van woonwagenbewoners bij aanwezig zijn, sluit de Kinderombudsman aan.

    Klachtbehandeling bij etnisch profileren

    De Nationale ombudsman start in 2020 een onderzoek naar de wijze waarop overheden omgaan met klachten over etnisch profileren. Het is van belang dat burgers die zich etnisch geprofileerd voelen, gehoord worden en dat hun klacht op een behoorlijke wijze wordt behandeld. 

    Aanleiding van dit onderzoek zijn gesprekken met overheidsinstanties die een opsporingstaak hebben over het herkennen, erkennen en behandelen van klachten over etnisch profileren. Ook is informatie opgehaald bij instanties die zich actief inzetten tegen etnisch profileren, zoals Amnesty International en ControleAltDelete. De focus ligt op klachtbehandeling en de vraag wat burgers daarin van belang vinden. Uiteindelijk moet dit onderzoek leiden tot een helder kader voor de behandeling van klachten over etnisch profileren.
    > Lees hier meer over de laatste stand van zaken

    Toegang tot recht

    Voor burgers is het vaak moeilijker hun recht te halen: de mogelijkheden voor rechtsbijstand worden herzien. De druk op de rechterlijke procedures neemt toe en wachttijden lopen op. Een belangrijk aandachtspunt voor de Nationale ombudsman is daarbij dat burgers niet altijd op de hoogte zijn van hun rechtsmiddelen. Daarnaast hebben zij soms onvoldoende informatie over de gevolgen van bepaalde procedures.

    De Nationale ombudsman richt zich in een onderzoek daarom op de informatieverstrekking aan burgers over strafbeschikkingen en sepotbeslissingen. In het onderzoek spreekt de ombudsman hierover met verschillende partijen - waaronder het OM, het CJIB, de politie, (jeugd)strafrechtadvocaten en het Juridisch Loket. Om in kaart te brengen welke knelpunten burgers ervaren en wat zij op het gebied van informatieverstrekking van de overheid mogen verwachten.