Aandachtspunten bij het wetsvoorstel over proactieve dienstverlening

Brief

De Nationale ombudsman is positief over het wetsvoorstel. Het is een belangrijke eerste stap naar een overheid die actief mensen helpt. Eerder dit jaar legde de ombudsman in de Ombudsvisie Proactieve Overheid uit waarom dit belangrijk is. Wel ziet hij een aantal punten die beter kunnen.

Zo kan het wetsvoorstel leiden tot verschillen in de uitvoering. Dit komt doordat het niet verplicht is om proactief te handelen. Het kan dan van de organisatie afhangen of iemand hulp krijgt. De ombudsman stelt daarom voor om proactief handelen in de toekomst verplicht te maken.

Ook ziet de ombudsman dat proactieve dienstverlening te veel vanuit de verschillende organisaties wordt georganiseerd. Dit maakt het wetsvoorstel minder effectief. Om burgers gericht te kunnen benaderen, zijn bijvoorbeeld gegevens van de Belastingdienst en DUO nodig. Het wetsvoorstel maakt het gebruik van deze gegevens nu niet mogelijk. De ombudsman steunt de voorgestelde amendementen die deze gegevensdeling alsnog mogelijk maken.

De ombudsman vindt het ook belangrijk dat de overheid aandacht besteed aan het automatisch toekennen van voorzieningen. Dit kan de administratieve lasten beperken, voorkomen dat mensen geen gebruik maken van voorzieningen waar zij recht op hebben en op lange termijn kosten besparen. Er is daarom een overzicht van de regelingen nodig die hiervoor in aanmerking komen, inclusief afwegingskader en een planning. Ook kan de wetgever nu al ruimte bieden voor experimenten met het automatisch toekennen van voorzieningen.

Tot slot is er meer aandacht nodig voor wat proactieve dienstverlening de samenleving oplevert, ook op de lange termijn. Volgens de ombudsman gaat het om een investering die zichzelf terugverdient.