Doel VWS voor ondersteuning Q-koortspatiënten nog niet bereikt

Brief

Brief Nationale ombudsman aan VWS

Op 24 februari 2026 schrijft de Nationale ombudsman de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) dat bij verbaasd is dat de subsidie voor ondersteuning aan Q-koortspatiënten wordt afgebouwd. Het doel van deze tijdelijke subsidiëring is nog niet bereikt, namelijk verbetering van de kwaliteit van leven door integrale zorg en het vergroten van de kennis over de ziekte. 

Het lijkt er nu op dat de budgetten vooral worden besteed aan de afbouw van Q-support. Maar zolang Q-koortspatiënten nog niet de goede zorg krijgen, is dit niet juist. 

Hij vraagt de minister om de huidige budgetten alsnog direct te besteden aan Q-koortspatiënten, zoals beschreven in zijn aanbevelingen in het rapport ‘Leven met Q-koorts’ (8 maart 2024). 

Verder vraagt hij de minister, vanwege de bijzondere verantwoordelijkheid van de overheid, om daarbij de regie te pakken en de budgetten samen met betrokken partijen, zoals de Q-koortsambassadeur, patiëntenorganisatie Q-uestion, de provincie Noord-Brabant en ook Q-support, zo goed mogelijk in te zetten en te bezien of dit voldoende is. Hij wijst daarbij ook op mogelijkheden om een behandelcentrum in Noord-Brabant te financieren.

Update 8 april 2026

Het ministerie van VWS liet begin april 2026 aan de Nationale ombudsman weten dat het onlangs een Gateway Review naar Q-koorts heeft laten uitvoeren. Dit is een onafhankelijk collegiaal advies over een programma, project of organisatie binnen de overheid. Momenteel werkt het ministerie aan de opvolging van de aanbevelingen uit dit advies, waarbij de planning is het eindrapport daarover nog vóór de zomer met de Tweede Kamer te delen. Op verzoek van het ministerie heeft de Nationale ombudsman ermee ingestemd dat parallel aan dit proces ook de reactie op zijn brief van 24 februari 2026 zal volgen.

Update 9 oktober 2026

Op 9 oktober reageerde de minister van VWS op een eerdere brief van de Nationale ombudsman. In haar reactie erkent de minister dat Q-koorts langdurige gevolgen kan hebben voor patiënten en dat de overheid een bijzondere verantwoordelijkheid heeft voor deze patiënten. 

Tijdens een bijeenkomst met Q-koortspatiënten in Noord-Brabant op 9 oktober bood de minister namens het kabinet voor de eerste keer excuses aan voor het feit dat de overheid patiënten onvoldoende heeft geholpen nadat zij langdurig ziek zijn geworden. 

Hoewel Q- en C-support per 31 december 2026 stoppen, liet zij weten dat het kabinet in 2027 specifiek voor Q-koortspatiënten 2,5 miljoen euro beschikbaar stelt om de kwaliteit van leven van Q-koortspatiënten te verbeteren. De kennis die Q-support heeft opgebouwd, zal bewaard blijven en worden gebruikt om deze mensen verder te helpen. 

De Q-koortsambassadeur blijft nog een jaar langer actief om zich hiervoor in te zetten. Zij zal dit doen door te zorgen voor meer kennisdeling en betere samenwerking tussen alle betrokken partijen. 

Ook onderzoekt de provincie Noord-Brabant samen met gemeenten of er een behandelcentrum in de vorm van een PAIS-expertisenetwerk kan komen. VWS zal dit proces, gezien de bijzondere verantwoordelijkheid van de overheid, blijven volgen en actief blijven meedenken.

De minister bedankt de Nationale ombudsman voor zijn onvermoeibare inzet op de problematiek rondom Q-koorts en ziet dit als blijvende stimulans om te komen tot passende zorg en ondersteuning voor Q-koortspatiënten. Voor verdere actuele ontwikkelingen wijst zij naar haar brief aan de Tweede Kamer van diezelfde datum.

De Nationale ombudsman vindt dat de excuses laat komen, maar wel heel belangrijk dat ze zijn uitgesproken. Voor Q-koortspatiënten betekent dit dat de overheid eindelijk erkent dat zij er niet was toen de patiënten haar nodig hadden. Excuses maken niet goed wat er is gebeurd, maar kunnen wel helpen om weer vooruit te kijken. 

De verdere beloften die de minister aan de patiënten doet, klinken hoopvol. Maar zouden deze de belangrijkste vraag van de ombudsman gaan beantwoorden? Namelijk hoe zorgt de overheid ervoor dat Q-koortspatiënten de zorg en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben? Het is nu aan de minister om dit echt te gaan laten zien.