Omgevingswet

Vanaf 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Het doel van deze wet is om oude wetten te vervangen door één nieuwe wet. Plannen voor onze leefomgeving, bijvoorbeeld voor bouwen, natuur en landbouw, passen daardoor goed bij elkaar. Dit maakt de regels simpeler en zo kan de overheid sneller beslissingen nemen. 

De Nationale ombudsman vindt het belangrijk dat de overheid burgers goed voorbereid op de Omgevingswet en informatie over de Omgevingswet toegankelijk is in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).  

Hoe werkt de Omgevingswet in de praktijk? 

In 2024 en 2025 onderzocht de ombudsman hoe de Omgevingswet in de praktijk werkt. We wilden weten welke problemen burgers ervaren met de Omgevingswet, en betrokken partijen daarover informeren. Ook wilden we de klachten die de ombudsman ontvangt over de Omgevingswet beter begrijpen.

Voor dit onderzoek hebben we:

  • De klachten geanalyseerd die we kregen.
  • Gesproken met experts en professionals die te maken hebben met de uitvoering van de Omgevingswet.
  • Rapporten over de Omgevingswet gelezen.

Ministeries werken aan oplossingen 

De ombudsman ontdekte een aantal problemen. Maar we zagen ook dat de experts en professionals die problemen herkennen en werken aan oplossingen. Dat zijn vooral het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Zij werken zichtbaar aan verbetering. Ze maken het DSO vooral gebruiksvriendelijker. En ze zorgen ervoor dat de Omgevingsdiensten meer doen aan toezicht en controles. 

Aanbevelingen aan de overheid 

De overheid werkt al aan oplossingen. En in 2025 zag de ombudsman niet méér klachten over de Omgevingswet. Daarom hebben we in 2025 geen rapport uitgebracht om aandacht te vragen voor de problemen.

Vervolg van het onderzoek 

De Nationale ombudsman blijft de Omgevingswet de komende jaren volgen. Zo nodig vraagt hij aandacht voor problemen die burgers ervaren.