De ombudsman sprak de afgelopen jaren meerdere keren met boeren uit verschillende provincies. In die gesprekken vertelden boeren over de invloed van het overheidsbeleid op hun leven. Dat was aanleiding om de ervaringen van boeren met het Nederlandse overheidsbeleid meer gestructureerd in beeld te brengen.
In het rapport "Een boer met kiespijn lacht niet" staan deze ervaringen van boeren centraal. Het laat zien welke knelpunten boeren ervaren als gevolg van het veranderlijke overheidsbeleid en wat de invloed daarvan is op hun (persoonlijk) leven.
De Nationale ombudsman concludeert dat de Nederlandse overheid de afgelopen jaren voor boeren onbetrouwbaar is geweest. Zij hebben het landbouwbeleid de afgelopen jaren ervaren als veranderlijk en onvoorspelbaar. Het gevolg hiervan is dat boeren een gebrek aan toekomstperspectief ervaren. Dit leidt tot stilstand in hun professionele leven, maar zorgt ook voor spanning en stress in hun persoonlijke leven.
Boeren misten regie en goede afstemming tussen de verschillende overheden en overheidsinstanties op het agrarisch dossier. Beleid en wet- en regelgeving op verschillende terreinen komt samen op het boerenerf, maar is niet altijd op elkaar afgestemd of spreekt elkaar soms tegen.
De onvoorspelbaarheid betekent ook dat beleid en wet- en regelgeving voor boeren niet transparant was. Regels veranderde zomaar en verleende vergunningen werden soms ingetrokken. Boeren voelden ook geen erkenning voor de kennis en ervaring die zij hebben ten aanzien van hun werk.
Op basis van zijn conclusies doet de Nationale ombudsman een aantal aanbevelingen aan de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Deze aanbevelingen richten zich op betrouwbaar overheidshandelen voor boeren, nu en in de toekomst.
- Zorg voor borging van langetermijndoelen
- Neem regie in de organisatie en uitvoering van deze langetermijndoelen
- Zorg voor een behoorlijke uitvoering en benut hierbij de kennis en ervaring van boeren
Een behoorlijke uitvoering vraagt volgens de Nationale ombudsman in deze situatie ook om erkenning van de ervaringen die boeren in het verleden hebben opgedaan met het wisselende overheidsbeleid. Deze erfenis en de pijn die het verschillende boeren en hun gezinnen gebracht heeft, kan hierin niet genegeerd worden.
