Bewoners van een Oekraïne-opvanglocatie vinden dat gemeente te weinig doet aan leefomstandigheden op de locatie. Zij klagen dat ratten en kakkerlakken zijn, slechte ventilatie waardoor schimmel- en vochtproblemen in het gebouw ontstaan, kapotte kook- en wasvoorzieningen en onhygiënische gemeenschappelijke leefruimten. Ook klagen bewoners over het slechte contact met het locatiemanagement/de gemeente. De bewoners voelen zich niet gehoord als zij problemen bespreken. Zij missen ondersteuning bij hun integratie, zoals hulp bij het vinden van werk en het leren van de Nederlandse taal.
Communicatie met de bewoners
Medewerkers van de ombudsman brachten een bezoek aan de locatie en vroegen bij de gemeente aandacht voor deze slechte leefomstandigheden. De gemeente gaf aan dat verbeteringen inderdaad nodig zijn. De gemeente heeft daarom een adviesbureau ingeschakeld die aanpassingen voor een betere leefomgeving op een rij zet. Ook heeft de gemeente andere concrete plannen om de positie van de bewoners te verbeteren. De gemeente had de bewoners nog niet geïnformeerd over deze initiatieven. De ombudsman adviseerde de gemeente de bewoners hierover te informeren zodat zij weten dat de gemeente oog heeft voor hun leefomstandigheden. Dat heeft de gemeente in de tussentijd gedaan tijdens bewonersinformatieavonden gedaan. De ombudsman moedigt dit aan maar vindt het wel belangrijk dat de gemeente bewoners laat weten wanneer aanpassingen opgepakt worden. De bewoners hebben namelijk behoefte aan duidelijkheid hierover.
Als bewoners horen en merken dat er gewerkt wordt aan verbeteringen, neemt ook het vertrouwen in de gemeente en het locatiemanagement waarschijnlijk toe. De ombudsman adviseert de gemeente de bewoners hierbij te betrekken. De bewoners kunnen zelf goed aangeven wat nodig is om hun leefsituatie te verbeteren.
Aanspreekpunt op de locatie
Het gaat om een grote opvanglocatie met ongeveer driehonderd bewoners. Het is belangrijk dat bewoners met vragen, opmerkingen en klachten terecht kunnen op de locatie. Zonder dat dit problemen geeft. De ombudsman adviseert de gemeente een voorziening in te richten die hierin voorziet. Zoals een spreekuur dat vaker wordt georganiseerd.
Aanspreekpunt bij gemeente
De gemeente laat het locatiemanagement regelen door externe partij. Wanneer bewoners klachten hebben, worden doorgestuurd naar deze organisatie. Dit is niet de juiste route. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor het behandelen van de klachten.
Ongezonde leefomstandigheden
Er is op deze locatie, anders dan op verschillende andere Oekraïne-opvanglocaties, geen medische zorg (bijvoorbeeld een verpleegkundige) aanwezig. Door de slechte leefomstandigheden en de zorgen hierover van de bewoners, adviseert de ombudsman de gemeente hierover met bewoners in gesprek te gaan. En te bekijken waar op korte termijn actie nodig is. Ook is het belangrijk de bewoners te informeren over de stappen die al zijn gezet.
Voorzieningen
De ombudsman constateert dat er te weinig sanitair is, dat sanitair regelmatig kapot en vies is en dat er geen gescheiden sanitaire ruimten zijn voor mannen en vrouwen. De ombudsman verwacht dat de gemeente dit op korte termijn verbetert. Voldoende, gescheiden en schoon sanitair hoort bij de basisbehoeften van deze bewoners. Actie is nu nodig.
Kamercontroles
Op de locatie vinden wekelijks kamercontroles plaats. Deze controles vinden zonder aankondiging plaats en soms in afwezigheid van de bewoners zelf. Binnen de opvanglocatie is de kamer van een bewoner de enige plek waar een bewoner enige privacy heeft. Ook bewaren zij daar hun persoonlijke bezittingen. Door onaangekondigd en in afwezigheid van de bewoners in hun kamer een controle uit te voeren, wordt een ernstig inbreuk gemaakt op die privacy. De ombudsman beveelt dan ook aan om vooraf goed af te wegen of kamercontroles nodig zijn. En waar dit nodig is, deze enkel te laten plaatsvinden met aankondiging vooraf en in aanwezigheid van de betreffende bewoner.
Ondersteuning bij integratie
Bewoners gaven aan dat zij leven in angst. Zij voelen zich vergeten en in de steek gelaten. Zij willen graag een leven in Nederland opbouwen, maar ervaren van de gemeente geen ondersteuning. Zo missen zij de mogelijkheid om taalcursussen te volgen en hulp bij contacten met werkgevers. De gemeente liet op verzoek weten dat er wel plannen zijn om bewoners ondersteuning te geven. Dat gebeurt in de vorm van hulp bij integratie en participatie.
Dit was door de gemeente alleen nog niet aan de bewoners gecommuniceerd. Ook voor dit voorbeeld geldt dat de ombudsman verwacht dat het vertrouwen van de bewoners toeneemt wanneer ze weten dat de acties zijn uitgezet. De ombudsman adviseert de gemeente daarom de bewoners hierover te informeren, ze hierin mee te nemen en hen daarbij te betrekken.