Meedenken en invloed uitoefenen
Ombudsvisie participatie
Burgers moeten de kans krijgen om mee te denken en mee te beslissen over besluiten die hen raken. Dat heet participatie. De manier waarop de overheid burgers betrekt en ruimte geeft, is steeds in ontwikkeling. Denk aan de Omgevingswet, die sinds 2024 geldt, en de Wet versterking participatie op decentraal niveau, die vanaf januari 2027 geldt.
Wat we vinden van participatie
Goede participatie is heel belangrijk voor het vertrouwen van burgers in de overheid. De Nationale ombudsman bracht verschillende rapporten over participatie uit, zoals het rapport Participatie vanaf de zijlijn. Nu werkt hij aan een nieuw document: de Ombudsvisie participatie. Hierin legt hij uit wat belangrijk is als burgers meepraten en wanneer participatie niet mogelijk is. Dit helpt overheden om participatie goed te regelen. Daarnaast komt er handreiking speciaal voor burgers. Hierin kunnen zij lezen wat zij van de overheid mogen verwachten.
Welke stappen hebben we gezet?
Om de Ombudsvisie participatie te ontwikkelen, hebben we de volgende stappen gezet.
- We voerden gesprekken met mensen die veel weten over burgerparticipatie, bijvoorbeeld medewerkers van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. We vroegen naar hun ervaringen en wat zij belangrijk vinden.
- We vroegen burgers om hun mening. Met hen bespraken we voorbeelden uit de praktijk en vroegen wat ze daarvan vonden.
- We onderzochten klachten. We keken naar de klachten over participatie die de afgelopen jaren bij ons binnenkwamen.
- We organiseerden een bijeenkomst en spraken met overheden, wetenschappers en organisaties die opkomen voor burgers. Zo wilden we ontdekken hoe de overheid en experts denken over participatie. Ook wilden we weten wat de overheid wel en niet van burgers kan vragen.
Resultaat van het onderzoek
Het onderzoek loopt nog. De Ombudsvisie participatie en de handreiking voor burgers brengen we uit in januari 2027.