Veel ouderen weten de overheid niet te bereiken

Beschikbaar maar niet gebruikt

Column
Aziatische man zit aan tafel en leest kalligrafie

Sòng Lou* komt oorspronkelijk uit China. In de jaren negentig kwam hij naar Nederland. Uiteindelijk kreeg hij hier een verblijfsvergunning. Sòng opende een restaurant. Nu is hij gepensioneerd en geniet hij van zijn hobby kalligrafie.

Sòng heeft nog steeds moeite met het Nederlands. Gelukkig helpen zijn kinderen hem. Zoals bij het aanvragen van zijn AOW. Het liefst regelt deze trotse man alles zelf. Dus ook zijn zaken met de overheid. Vanuit China is hij alleen niet gewend dat de overheid mensen helpt. Bijvoorbeeld met het aanvragen van inkomensvoorzieningen. Dat hij naast AOW ook huur- en zorgtoeslag ontvangt, is dan ook puur toeval. Hij kwam namelijk voor zijn paspoort bij de gemeente en ontmoette een medewerker die ook een Chinese achtergrond heeft. Door hun gesprek ontdekte Sòng dat hij recht had op toeslagen. Dat heeft deze gemeenteambtenaar toen netjes voor hem geregeld.

Sòng is niet de enige die niet goed weet welke inkomensvoorzieningen de overheid biedt om je te helpen als je financieel kwetsbaar bent. Ik zie bij de behandeling van klachten dat mensen regelmatig in de problemen komen omdat ze niet of te laat gebruik maken van inkomensvoorzieningen waar ze recht op hebben. Zo komen ze onnodig in de (financiële) problemen. Dit was reden om onderzoek te doen. Hierbij richt ik me met name op ouderen vanaf de pensioengerechtigde leeftijd die zich in een financiële kwetsbare positie bevinden. Waarom maken zij geen gebruik van de inkomensvoorzieningen van de overheid?

We hebben met veel mensen gesproken over dit onderwerp. In mijn rapport doe ik een aantal aanbevelingen aan gemeenten en landelijke uitvoeringsorganisaties zoals de SVB of Toeslagen. Zo is het bijvoorbeeld beter om deze ouderen zelf te benaderen met informatie over de beschikbare voorzieningen. Nu ligt het initiatief te veel bij de ouderen zelf. Daarbij kan de overheid meer gebruik maken van maatschappelijke organisaties die ouderen ondersteunen. De mensen die bij deze organisaties werken, staan vaak dichter bij de ouderen. Ze worden door ouderen meer vertrouwd dan de overheid. Als laatste zie ik dat de overheidsinstanties onderling beter samen kunnen werken. Bijvoorbeeld door daar waar mogelijk nuttige gegevens met elkaar uit te wisselen.

Ik wil zo bereiken dat de overheid nog meer maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat de voorzieningen gebruikt worden zodat de financiële positie van veel ouderen minder kwetsbaar is. En dat mensen zoals Sòng niet afhankelijk zijn van toevallige ontmoetingen om te krijgen waar ze recht op hebben.

* Niet de echte naam

De persoon op de foto is niet de persoon uit de tekst.

Deze column is ook verschenen in De Telegraaf van 18 juni 2022.