Mag ik de rekening?

Column
Man overhandigt autosleutel

De familie Wilmink* woont in een kleine gemeente in het oosten van Nederland. Zoon Marcel* ontvangt een uitkering van de gemeente. De gemeente heeft het vermoeden dat Marcel fraude pleegt en helemaal geen recht heeft op een uitkering. Een sociaal rechercheur van de gemeente krijgt de opdracht om hier onderzoek naar te doen.

Na bestudering van bankafschriften blijkt dat Marcel regelmatig een auto gebruikt. Hij heeft echter geen auto op zijn naam staan. De rechercheur besluit bij de plaatselijke garage meer informatie op te vragen over de aankoop van de auto van Marcel zijn ouders. Hierover vertelt hij Marcel tijdens het gesprek over de resultaten van het onderzoek. Vader Frans* is als gemachtigde van Marcel ook aanwezig bij dat gesprek. Hij kan zijn oren niet geloven. Hoezo worden hij en zijn vrouw op deze manier betrokken bij een onderzoek naar mogelijke fraude door hun zoon? Wat moet de garagehouder nu wel niet denken? Frans vindt dat de sociaal rechercheur hun privacy geschonden heeft. Hij vindt ook dat de rechercheur tijdens het gesprek zinspeelt op betrokkenheid van de ouders bij mogelijke fraude. Frans dient hierover een klacht in bij de gemeente.

Er vindt een hoorzitting plaats met de ouders en de klachtbehandelaar van de gemeente. De gemeente vindt de klachten niet terecht. De rechercheur heeft geen misbruik gemaakt van zijn bevoegdheden. Ook heeft hij niet gezinspeeld op mogelijke betrokkenheid van de ouders. Ze wijzen de klacht af. Het gaat Frans helemaal niet om misbruik van bevoegdheden door de rechercheur. Hij vindt de manier waarop de informatie over de auto is opgevraagd nogal ingrijpend. Dat had de rechercheur ook op een andere manier kunnen doen zonder de garage erbij te betrekken. Hij is het niet eens met de conclusie van de gemeente en belt met de Nationale ombudsman.

Na een gesprek met de ouders start medewerker Albertien een onderzoek. Zo spreekt ze met de gemeente en met de sociaal rechercheur. De Nationale ombudsman concludeert dat de gemeente de klachtbehandeling niet goed genoeg heeft opgepakt. Ze had Frans en An beter moeten uitleggen waarom ze het nodig vond hen op deze manier te betrekken bij het onderzoek naar mogelijke fraude door hun zoon. Bij klachten over privacyschending is het noodzakelijk goed uit te leggen waarom het opvragen van informatie in het onderzoek nodig is. Het is voor de ombudsman onvoldoende slechts te zeggen dat privacyschending erbij hoort als dit soort zaken worden onderzocht. Dit moet de gemeente bij een volgende keer toch veel beter doen.

* gefingeerde namen
De personen op de foto zijn niet de personen uit deze column


Deze column is eerder geplaatst in de Telegraaf van zaterdag 27 januari jl.