Verloren nationaliteit

Column
Foto van een Nederlands paspoort

Hanneke* woont sinds een paar jaar met haar gezin op het eiland Mauritius. Zij, haar man Edward* en hun twee kinderen hebben alle vier de Nederlandse nationaliteit. Hanneke en Edward willen een huis kopen op Mauritius. Dat kan. Voor de koop van het huis hebben zij de Mauritiaanse nationaliteit nodig en dat kan snel geregeld worden. Als Hanneke een paar jaar later hun Nederlandse paspoorten wil laten vernieuwen, blijkt dat zij van rechtswege het Nederlanderschap zijn verloren. Hanneke is diep geschokt, niemand heeft hen dat ooit verteld.

Later blijkt dat Hanneke en Edward door het vrijwillig aannemen van een andere nationaliteit het Nederlanderschap kwijt zijn geraakt. Het overkomt niet alleen hen, maar ook hun kinderen. Maar de overheid heeft een fout gemaakt, de kinderen zijn gelukkig nog steeds Nederlander. Hadden Hanneke en Edward geweten dat ze hun Nederlandse nationaliteit zouden verliezen, dan hadden ze nooit de nationaliteit van Mauritius aangevraagd. Als vreemdelingen kunnen ze niet meer in Nederland gaan wonen, bijvoorbeeld als de kinderen naar de middelbare school gaan.

Hanneke neemt contact op met de Nationale ombudsman. Zij klaagt er over dat zij door de Nederlandse overheid nooit is geïnformeerd over het verlies van haar Nederlanderschap. Dit was niet gebeurd op het moment dat zij zich uitschreef bij de gemeente toen ze emigreerde. Maar ook niet tijdens de contacten die zij geregeld had met het Nederlandse consulaat op Mauritius. Op het moment dat wij aankondigen hier onderzoek naar te doen, regent het honderden klachten vanuit de hele wereld van (oud-)Nederlanders. Zij zijn tegen hun wil en zonder zich er bewust van te zijn, hun Nederlanderschap kwijt geraakt.

De regelgeving over het Nederlanderschap is ingewikkeld, blijkt uit gesprekken die wij voor ons onderzoek hebben gedaan met advocaten, ambtenaren en wetenschappers. De Nationale ombudsman vindt dat de burgers van de overheid mogen verwachten dat zij hen actief, adequaat en tijdig informeert over de mogelijkheid van verlies van het Nederlanderschap. Dit is niet altijd gebeurd, in die zin is de overheid tekort geschoten. De  Nationale ombudsman pleit er voor dat voor mensen wie dit is overkomen, zoals Hanneke en Edward, de situatie wordt hersteld.

*gefingeerde naam