De andere kant opkijken

Column
Foto van een jonge vrouw

Ilse* is de dochter van Fred en Kim de Boer*. Zij kan niet zo goed omgaan met geld. Toen ze nog student was, kwam ze in de problemen met haar lesgeld, studiefinanciering en de OV-kaart. Aan het einde van haar studie had ze een schuld bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van enkele duizenden euro's. Toen Ilse niet reageerde op de aanmaningen tot betaling schakelde DUO een deurwaarder in.

De situatie van Ilse wordt er niet beter op. Ze is door de rechtbank onder bewind gesteld. Haar ouders spreken met DUO en de deurwaarder uitstel van betaling en een betalingsregeling af. Maar dan legt de deurwaarder toch beslag op de Wajong-uitkering van Ilse.

Fred vindt de werkwijze van de deurwaarder niet juist. Zo stuurt de deurwaarder brieven naar Ilse zelf in plaats van haar bewindvoerder. Ook twijfelt Fred over de berekening van de kosten zoals de deurwaarder die heeft gemaakt. Hij klaagt hierover bij DUO. Die verwijst hem naar de deurwaarder zelf. Fred start een tuchtprocedure tegen de deurwaarder. De tuchtrechter oordeelt dat de deurwaarder fouten heeft gemaakt. 

Fred legt zijn zaak voor aan de Nationale ombudsman. Mijn collega onderzoekt in hoeverre DUO verantwoordelijk is voor de werkwijze van de deurwaarder die zij inschakelen. Daarnaast bekijkt ze in hoeverre Fred en Ilse excuses van DUO mogen verwachten gezien de uitspraak van de rechter. Of bijvoorbeeld een financiële tegemoetkoming in de kosten.

Wij vinden dat DUO zich niet afzijdig mag houden als Fred zijn beklag doet over de werkwijze van de deurwaarder die zij hebben ingeschakeld. Zeker niet wanneer ook de tuchtrechter heeft vastgesteld dat die deurwaarder fouten heeft gemaakt. DUO had beter naar Fred kunnen luisteren.

In ons rapport 'In het krijt bij de overheid' schrijven we dat een overheidsinstantie moet garanderen dat het innen van een vordering op een nette manier gebeurt. Ook als een derde partij -zoals de deurwaarder- deze inning uitvoert.

We vragen DUO om een ruimhartig financieel gebaar te maken richting Fred en Ilse. DUO doet dit inderdaad. Ook passen ze hun werkwijze aan: signalen over onzorgvuldigheden bij invordering door deurwaarders leiden eerder tot actie. Daarnaast instrueren ze hun medewerkers -die klantcontact hebben of met deurwaarders in gesprek zijn- beter over situaties waarin iemand onder beschermingsbewind staat.

* Gefingeerde namen
De persoon op de foto is niet de persoon uit deze column