Toekomst in duigen

Column
Foto van een man uit Angola

Als Angolese vluchteling heeft Marcos* een verblijfsvergunning in Nederland gekregen en is hij vijftien jaar later een goed geïntegreerde jonge man. Om zijn kansen op werk te vergroten wil hij voltijds gaan studeren. In Portugal, handig omdat hij Portugees spreekt. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) keurt zijn aanvraag van studiefinanciering goed. Blij vertrekt Marcos naar Portugal. Maar druk bezig in zijn studieboeken krijgt hij bericht van de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

De IND heeft in gegevensbestanden van de overheid gezien dat zijn hoofdverblijf niet meer in Nederland is. Daarom trekt de IND zijn verblijfsvergunning in. En geen verblijfsrecht betekent geen recht meer op studiefinanciering, waarvan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) Marcos bericht stuurt.

Heeft hij zo zijn best gedaan te slagen en voelt hij zich na tien jaar een echte Europeaan met ambities, is hij ineens een illegaal zonder inkomen met een grote studieschuld die gedwongen is terug te keren naar Angola! Ontredderd maakt Marcos bezwaar en gaat hij in beroep bij de IND, maar de termijn is al verstreken omdat Marcos de beslissing te laat heeft gezien.

De advocate van Marcos dient een klacht in bij DUO. Maar DUO zegt puur te hebben gekeken naar het recht van Marcos op studiefinanciering voor het buitenland en zich daarmee strikt aan de eigen procedures te hebben gehouden. Verblijfsrecht bepalen, dat is niet hun zaak, dat is de verantwoordelijkheid van de IND. En Marcos had zelf kunnen bedenken dat hij zijn hoofdverblijf in Nederland had moeten houden.

Maar van burgers kan niet worden verwacht dat zij zelf alle gevolgen van 'life events' zoals studeren in het buitenland kunnen overzien, zo vindt de Nationale ombudsman. Zeker niet van mensen afkomstig uit een ander land. Het is aan de overheid om mensen alert te maken op hun positie en rechten bij diverse overheidsinstellingen die betrokken zijn bij een grote verandering in de levenssituatie.

DUO wist dat Marcos in het bezit was van een verblijfsvergunning. DUO had Marcos dan ook actief moeten adviseren om bij de IND te informeren of de studie in het buitenland gevolgen voor zijn verblijfsstatus zou hebben. Deze kleine moeite had Marcos veel ellende kunnen besparen. Nu gaat hij een erg ongewisse toekomst tegemoet.

* Gefingeerde naam
De persoon op de foto is niet de persoon uit deze column