Ombudsagenda 2020: Van kwetsbare jongeren in Caribisch Nederland tot veteranen in detentie, de energietransitie en knelpunten rondom zorg en ondersteuning

Nieuwsbericht
Ombudsagenda 2020

De Nationale ombudsman, Kinderombudsman en Veteranenombudsman richten het vizier in 2020 onder andere op armoede en schulden onder kwetsbare jongeren in Caribisch Nederland, op veteranen in detentie en de behandelingsduur van schaderegelingen bij Defensie. Maar ook de dalende instroom in de schuldsanering, het betrekken van (chronisch) zieke kinderen en jongeren bij hun medische behandeling zijn belangrijke onderwerpen voor de ombudsmannen in 2020.

Dagelijks signaleren de Nationale ombudsman, de Kinderombudsman en de Veteranenombudsman dat burgers, kinderen en veteranen de overheid hard nodig hebben: voor het verkrijgen van voorzieningen als een uitkering, zorg, ondersteuning of voor duidelijkheid over plannen voor hun directe omgeving. Maar ook voor het waarborgen van hun fundamentele rechten zoals de toegang tot recht.

Als het misgaat tussen de burger en de overheid, kan de ombudsman tussenbeide komen, bemiddelen of onderzoek instellen. Ook kan de ombudsman op eigen initiatief structurele problemen aandacht geven. De onderwerpen waar zij in 2020 extra zichtbaarheid aan willen geven, staan op de Ombudsagenda onder vijf thema's Fundamentele rechten, Participatie en invloed, Toegang tot voorzieningen, Armoede en Leefbaarheid.

Nieuw thema Leefbaarheid

De eerste vier thema's stonden ook op de Ombudsagenda 2019 maar hebben op een aantal punten een nieuwe focus gekregen. Het thema Armoede, bijvoorbeeld, richt zich niet meer uitsluitend op schuldenproblematiek, maar omvat ook armoede van mensen die (nog) niet in de schulden zitten. Digitalisering is niet langer een apart thema, maar loopt als een rode draad door alle projecten op de agenda. Leefbaarheid wordt als nieuw thema geïntroduceerd. Het handelen van de overheid heeft grote gevolgen voor de leefbaarheid. Het gaat om de omgeving waar mensen wonen, werken en leven. Hoe worden gebieden (her)ingericht? Krijgen burgers de informatie waar ze recht op hebben?

Wat staat er op de Ombudsagenda in 2020?

Fundamentele rechten

  • Migratie internationaal, mei 2020 project samen met Griekse en Baskische ombudsman afgerond. Daarna brengt de ombudsman de vluchtelingenproblematiek in Caribisch Nederland in kaart. 
  • Inburgering, terugblik op onderzoek, voorzien derde kwartaal 2020.
  • Het beste besluit voor het kind, na lancering handreiking eind 2019, begin gemaakt met pilots in verschillende jeugdzorgorganisaties. Uitkomst van deze pilots zal in 2020 het project van de Kinderombudsman nader vormgeven.
  • Woonwagenstandplaatsen, eerste helft 2020 rondetafelbijeenkomst van Nationale ombudsman met burgemeesters en de minister van BZK over woonwagenbeleid en ondermijning.
  • Klachtbehandeling etnisch profileren, onderzoek voorzien eerste kwartaal 2020.
  • Toegang tot recht: informatievoorziening rondom strafbeschikkingen en sepots, afgerond eerste kwartaal 2020.  

Participatie en invloed

  • Informatieverstrekking rondom vergunningverlening, in vervolg op onderzoek Informeren =publiceren? volgt de ombudsman een jaar lang verschillende overheidsinstanties - waaronder gemeenten, omgevingsdiensten en een waterschap.
  • "Mijn zorg, mijn zaak." Onderzoek Kinderombudsman naar het betrekken van (chronisch) zieke kinderen en jongeren bij hun medische behandeling, voorzien tweede kwartaal 2020.
  • Participatie bij infrastructurele projecten, vervolg onderzoek, voorzien derde kwartaal 2020.

Toegang tot voorzieningen

  • Knelpunten bij de toegang tot, kwaliteit en kosten van zorg en ondersteuning, terugblikonderzoek 'Zorgen voor burgers' en 'Borg de zorg', voorzien tweede kwartaal 2020.
  • 18-/18+ bij statushouders, start tweede kwartaal 2020.
  • Zelfredzame adreslozen, vervolg nav zorgenbrief 29 maart 2019.
  • Evaluatie Passend Onderwijs, project tweede kwartaal 2020 afgerond.
  • Onderzoek naar (behandelingsduur) Schaderegelingen Defensie, voorzien eind tweede kwartaal.
  • Veteranen in detentie (toegang tot zorg en reclassering), Veteranen-ombudsman samen met Nationale ombudsman, afgerond eind 2020.

Armoede

  • Armoede in Caribisch Nederland: gezamenlijk onderzoek Nationale ombudsman en Kinderombudsman naar jongvolwassenen (eerste helft van 2020) en alleenstaande ouders en hun kinderen (tweede helft van 2020) in het Caribisch deel van Nederland.
  • Huisvesting- en dakloosheidsproblemen, project Kinderombudsman vierde kwartaal 2020 afgerond.
  • Dalende instroom in de WSNP, tweede kwartaal 2020 afgerond.

Leefbaarheid

  • Energietransitie: wat mogen burgers van de overheid verwachten? Start voorzien medio tweede kwartaal 2020.
  • Omgevingswet: de overheid toegankelijk voor alle burgers? Afgerond medio derde kwartaal 2020.
  • Gevolgen van gaswinning in Groningen, doorlopend.