Te weinig aandacht voor positie en belang wetenschapper bij integriteitsonderzoek

Nieuwsbericht
collegezaal, man houdt toespraak voor menigte

Een onderzoek naar de wetenschappelijke integriteit van een wetenschapper door de Universiteit Utrecht (UU) en het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) is volgens de Nationale ombudsman niet behoorlijk geweest. Hij concludeert dat de UU en het LOWI bij de inrichting van het onderzoek te weinig oog hadden voor de positie en belangen van de wetenschapper. Hij heeft de klacht van de wetenschapper dan ook gegrond verklaard wegens strijd met het vereiste van fair-play.

Een onderzoek naar wetenschappelijke integriteit raakt verschillende, soms tegengestelde, belangen van zowel individuele wetenschappers als wetenschappelijke (overheids)instituten. De universiteit heeft tegelijk ook de leiding van het onderzoek. De individuele wetenschapper is slechts voorwerp van onderzoek, dat is een kwetsbare positie. Nationale ombudsman Reinier van Zutphen: "Om die reden vind ik het belangrijk dat universiteiten en het LOWI de wetenschapper van wie de integriteit wordt onderzocht, goed informeren over de voortgang van het onderzoek. Ook moeten zij de wetenschapper steeds de mogelijkheid bieden om haar of zijn visie te geven en zich te verweren."

De Nationale ombudsman heeft de klachten onderzocht vanuit het oogpunt van behoorlijke omgang met de burger. Hij ziet het niet als zijn taak om in dit dossier uitspraken te doen over het besluit en de onderliggende motivering van het bestuur van de UU en het LOWI. Een behoorlijke omgang houdt in dat de UU en het LOWI tijdens het onderzoek moeten zorgen voor een eerlijke en transparante gang van zaken en het geven van mogelijkheden aan de wetenschapper om zijn procedurele kansen te benutten.

De Nationale ombudsman stelt onder andere vast dat de Universiteit Utrecht niet transparant is geweest door de wetenschapper geen goede toelichting te geven over de keuze van geraadpleegde experts en niet goed te informeren over de aard en omvang van de klacht. Het LOWI heeft de wetenschapper niet zorgvuldig geïnformeerd en hem onvoldoende betrokken bij zijn hoorzittingen.