Geen kant meer op

Foto van een camping met caravans

Ingrid* woont samen met haar 20-jarige zoon en haar drie honden in een geleende caravan. Sinds twee jaar trekt zij met die caravan van camping naar camping. Niet dat zij zo dol is op kamperen, Ingrid heeft geen huis meer. Een camping vinden voor de wintermaanden wordt nog een uitdaging want veel campings zijn dan gesloten. Maar dat is niet haar enige zorg. Zonder vaste woon- of verblijfplaats kan zij zich niet inschrijven bij de gemeente. Met alle gevolgen van dien…

Hoe is het zover gekomen? Twee jaar geleden verliest Ingrid haar baan. Door dalende inkomsten kan zij haar huur, gas, water en licht niet meer betalen. Daardoor wordt ze haar huis uitgezet. Om toch nog post te kunnen ontvangen, gebruikt ze het huisadres van haar ouders als briefadres. De gemeente laat haar na een poosje weten dat ze dit briefadres niet langer kan gebruiken. Ze moet een nieuw adres doorgeven. Dat heeft ze niet. Daardoor staat ze niet meer ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) bij de gemeente. Dat brengt haar in grote problemen. Overal heeft ze een (brief)adres voor nodig. Ze kan haar rijbewijs en legitimatie niet meer verlengen en komt niet in aanmerking voor schuldhulpverlening. Haar WW-uitkering loopt over twee maanden af. 'Ik zit helemaal vast en kan geen kant meer op', schrijft een wanhopige Ingrid ons.  

Geregeld ontvangen wij berichten van mensen die, net als Ingrid, geen woonadres hebben en daardoor problemen krijgen. Zoals daklozen, maar ook wereldreizigers of mensen in tijdelijke noodsituaties. Zij kunnen zich niet inschrijven in een gemeente. Daardoor kunnen zij geen gebruik maken van voorzieningen zoals een uitkering, toeslag en het kiesregister. Ook het afsluiten van een zorgverzekering is dan lastig. Deze mensen komen vervolgens in een kwetsbare positie die vaak leidt tot een vicieuze cirkel. Kom daar maar eens uit.

Wij zijn een uitgebreid onderzoek gestart. Naast het bestuderen van  klachten van burgers hebben wij met gemeenten gesproken. Sommige gemeenten zoeken naar individuele oplossingen, andere gemeenten zijn daarin terughoudender. De overheid is er voor iedereen. Dat betekent dat iedere burger zich moet kunnen inschrijven in een gemeente zodat hij of zij gebruik kan maken van overheidsvoorzieningen. Wij concluderen dat aandacht voor de persoonlijke situaties van burgers in een aantal gevallen ontbreekt. Bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben wij aangedrongen op meer aandacht voor maatwerk bij BRP-inschrijvingen door gemeenten. Voor gemeenten hebben wij een handreiking op onze website geplaatst. Wij houden de ontwikkelingen in de gaten. 

*gefingeerde namen