Trap na voor de klokkenluider

Foto van man met bril

Henk* werkt bij een middelgrote gemeente. Hij heeft fijne collega's met wie hij prettig samenwerkt, maar zijn leidinggevende Karola bezorgt hem en zijn collega's slapeloze nachten. Ze houdt zich niet aan afspraken, ze bereidt zich niet voor op vergaderingen en reageert boos als haar een eenvoudige vraag wordt gesteld. Karola komt vrij geregeld pas tegen half tien binnen en het eerste wat ze doet is met haar jas aan dossiers op bureaus gooien 'Ga eens aan het werk', schreeuwt ze. Geregeld vangt Henk een collega op die er niet meer tegen kan.

Alcoholverslaafd

De collega's vermoeden dat Karola verslaafd is aan de alcohol. En hoe moeilijk ze het ook vinden, ze proberen het eerst met haar te bespreken. Maar dat pikt Karola niet, ze maakt Henk uit voor leugenaar. Het bevestigt Henk in het idee dat er iets goed mis is. Hij probeert het bij personeelszaken, maar treft een gesloten deur. Hij moet naar de vertrouwenspersoon. Maar die functie is vacant. Dan stapt hij naar de leidinggevende van Karola, maar die verwijst ook naar de vertrouwenspersoon. Ten einde raad neemt Henk contact op met de Ondernemingsraad. De OR kent het verhaal en legt het voor aan de gemeentesecretaris. En dan komt alles in een stroomversnelling. De gemeente geeft het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten BING opdracht voor een integriteitsonderzoek.

BING concludeert in een niet openbaar rapport dat er geen verband is tussen het intimiderende gedrag van Karola en alcoholmisbruik. En dan? De ervaring leert dat de rechtspositie van klokkenluiders heel zwak is. Vanwege 'een arbeidsconflict' moet Henk vertrekken.

Sollicitatie

Henk zit niet bij de pakken neer en solliciteert naar een passende baan bij een andere gemeente. Hij heeft een prettig gesprek met de sollicitatiecommissie. Hij is diep teleurgesteld als hij niet wordt aangenomen. Maar een week daarna snapt hij hoe dat kwam. De nieuwe gemeente heeft referenties gevraagd bij zijn oude gemeente. En wie kwam aan de lijn? U raadt het al, Karola die haar hart over hem luchtte.

Ik vind dat een gemeente als werkgever zorgvuldig moet omgaan met medewerkers die een misstand aankaarten. Een gezonde organisatie moet een medewerker een veilige omgeving bieden waarin je elkaar op je gedrag kunt aanspreken. Henk vond alleen maar een boze Karola, gesloten deuren en lege stoelen. Mijn onderzoek bevestigde dat uitgerekend Karola negatieve referenties over Henk heeft gegeven toen hij een andere baan zocht. Ik vind dat de gemeente zich juist moet inspannen om Henk te ondersteunen bij het vinden van een nieuwe baan.

Er is inmiddels een Advies en verwijspunt klokkenluiders en in de Tweede Kamer wordt gewerkt aan een 'Huis voor klokkenluiders'. Dat is hard nodig. Want klokkenluiders verdienen bescherming, geen trap na.

* gefingeerde naam
De persoon op de foto is niet de persoon uit deze column