persberichten (archief) 2000

Den Haag, 12 januari 2000

Achterstanden medische advisering bij IND onaanvaardbaar

Het Bureau Medische Advisering van de Immigratie- en Naturalisatiedienst heeft forse achterstanden bij de afhandeling van aanvragen om medische adviezen in het kader van vreemdelingenprocedures. Daardoor duurt het uitbrengen van deze adviezen onaanvaardbaar lang. De Minister van Justitie heeft de personele bezetting van het Bureau te lang op haar beloop gelaten. Dit concludeert de Nationale ombudsman, mr. R. Fernhout, op basis van een onderzoek naar een aantal klachten. Hij doet de Minister de aanbeveling om op korte termijn extra artsen aan te trekken. Verder beveelt hij aan dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst in een zo vroeg mogelijk stadium van de vreemdelingenprocedure beoordeelt of het noodzakelijk is een medisch advies aan te vragen.

Het Bureau Medische Advisering (BMA) is een onderdeel van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) van het Ministerie van Justitie. In het kader van een verzoek om asiel of een verblijfsvergunning kan de IND het BMA om een medisch advies vragen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een vreemdeling bij zijn verzoek informatie opgeeft over medische klachten en de behandeling die hij daarvoor nodigt heeft. De Nationale ombudsman ontving in 1999 steeds meer klachten waarin vertraging bij de advisering door het BMA aan de orde was. Hij besloot daarom in september een vijftal klachten gebundeld te onderzoeken.

Uit het onderzoek van de Nationale ombudsman is gebleken dat het BMA in de loop van 1998 te maken kreeg met grote achterstanden in het werk. Daardoor is de gemiddelde duur van een adviesprocedure in de tweede helft van 1999 opgelopen tot negen à twaalf maanden. De Nationale ombudsman vindt dit onaanvaardbaar lang. Niet alleen worden de beslistermijnen die de wet stelt voor de vreemdelingenprocedure ruimschoots overschreden. Ook gaat het vaak om kwetsbare vreemdelingen voor wie langdurige onzekerheid over hun verblijfsrecht in Nederland negatief kan uitwerken op hun gezondheidstoestand.

Een belangrijke oorzaak van de achterstanden bij het BMA is een verdubbeling van het aantal adviesaanvragen van 1837 in 1997 naar 3904 in 1998. In 1999 waren er tot september 2289 aanvragen. Daarnaast is bij het BMA sprake van een krappe bezetting aan artsen: in mei 1998 werkten er twee voltijds en één in deeltijd. Pas midden 1999 is een begin gemaakt met personele uitbreiding. Eind 1999 werken uiteindelijk zeven artsen in vaste dienst en vier verzekeringsartsen op tijdelijke basis. De Nationale ombudsman is van oordeel dat de Minister van Justitie eerder meer artsen had moeten aantrekken.

kortere adviesprocedure en meer artsen

Tijdens het onderzoek van de Nationale ombudsman heeft de IND aangegeven dat door de personele uitbreiding het BMA uiterlijk in augustus of september 2000 de achterstanden zal hebben ingelopen. De IND streeft dan naar een gemiddelde duur van de advisering van drie tot zes maanden. De Nationale ombudsman vindt dit echter nog steeds onaanvaardbaar lang. De wettelijke beslistermijnen voor de gehele vreemdelingenprocedure zullen ook immers dan nog zeer vaak worden overschreden omdat advisering door het BMA daar slechts een onderdeel van is. Kijkend naar de procedure voor medische advisering acht de Nationale ombudsman een streeftermijn van maximaal drie maanden redelijk. Hij beveelt de Minister aan om deze termijn op te nemen in de werkinstructies van de IND.

Verder heeft de IND aangegeven dat het mogelijk is om het aantal artsen dat op tijdelijke basis bij het BMA werkt, uit te breiden. De Nationale ombudsman beveelt de Minister aan om dit op zeer korte termijn te doen, zodat ruim voor de zomer de achterstanden zijn weggewerkt en een gemiddelde doorlooptijd van drie maanden is gerealiseerd.

Ten slotte is de Nationale ombudsman van oordeel dat de IND direct na ontvangst van verblijfsaanvragen of bezwaarschriften moet bezien of er aanleiding is om een medisch advies in te winnen. Dit geldt ook voor zaken die de IND aanhoudt in afwachting van een bijvoorbeeld een algemeen ambtsbericht of een uitspraak van de rechter. Door tijdig advies bij het BMA aan te vragen, kan worden voorkomen dat later in de procedure tijdrovend medisch onderzoek moet worden gedaan. De Nationale ombudsman doet de aanbeveling om de werkprocedures van de IND op dit punt aan te passen.

De volledige tekst van dit rapport is te vinden op deze website:
Rapport nummer 99/510 - Achterstanden medische advisering bij IND onaanvaardbaar